De restauratie van een eeuwenoud Art-Nouveau glasraam
De aankoop
In februari 2015 kon ik via een Facebook-groep een glasraam op de kop tikken.
De foto's lieten een deel van een prachtig glasraam zien. Maar ook was er op te zien dat de staat waarin het glasraam zich bevond, zeer slecht was.
Meteen heb ik de verkoper gecontacteerd en omdat ik heel nieuwsgierig was hoe het glasraam er uit zou zien heb ik besloten om het te restaureren.
De verkoper vertelde me dat hij er nooit was toegekomen om het te (laten) restaureren.
De historie
Ook zei hij er bij dat het afkomstig was uit een oude Ford garage in de Diestsestraat in Leuven.
Volgens sommige bronnen zou de garage reeds bestaan hebben van voor 1900 tot de grote brand van Leuven in 1914. Daarna werd de garage heropgebouwd en werden er glasramen geplaatst. Vermoedelijk werd dit glasraam toen ook geplaatst. Daar zijn echter geen bewijzen van. Meer informatie heb ik nog niet gevonden maar ik blijf zoeken.
Iedereen die meer kan vertellen over Garage Vandendries in Leuven of weet heeft van de maker(s) van glasramen uit die periode vraag ik met grote aandrang om contact met me op te nemen.
De restauratie
De eerste moeilijkheid was om al de puzzelstukjes tot een mooi geheel te maken. Honderden stukjes glas, soms bijeengehouden met lood, soms ook niet, moesten een plaats krijgen in het geheel en eeuwenoud stof en vuiligheid moest worden verwijderd. Bleek ook dat het een enorm glasraam betreft. De afmetingen zijn 243 x 184 cm.
Door het proper maken van het glasraam werd snel duidelijk welk een parel er onder het stof zat. Ik kwam tot het besef dat ik niet zomaar, zonder kennis van glas in lood, aan het restaureren kon gaan. Er was hulp nodig.
Ik heb me ingeschreven voor een workshop 'Glas in lood', bij Glaspunt in Antwerpen, om de basistechnieken aan te leren om niet nog meer schade toe te brengen aan het glasraam. Met die kennis durfde ik aan het glasraam zelf te beginnen. Maar al snel werd duidelijk dat ik het oude lood niet meer kon herbruiken en een heel pak glas moest ook vervangen worden.
Loodprofielen zijn redelijk makkelijk te vinden maar zijn vrij kostelijk. Moeilijker te vinden is het authentieke glas. Enkele soorten glas zijn nu nog in de handel te krijgen maar andere soorten kan je niet meer vinden in de winkel. Het komt er dus op neer om, voor enkele stukjes glas, een zoektocht te beginnen en hopen op succes. Zo zijn er weekends geweest waar ik meer dan 400 km gereden heb voor enkele stukken glas. Voor sommige glassoorten wordt wel héél veel geld per vierkante meter gevraagd. Ik had er 1/3 m2 van nodig.
Vele uren ben ik met glas en lood in de weer geweest. Vele malen heb ik pleisters moeten plakken op mijn vingers en vaak genoeg heb ik mezelf moeten aanporren om toch maar verder te doen.
Telkens als er een paneel klaar was kreeg ik weer een boost als ik het resultaat bekeek en ik werd alsmaar nieuwsgieriger naar het resultaat van het gehele glasraam.
Met speciale dank aan: Paul De Bruyne, Frances De Meulder, Katelijne Heremans en Ann Jossart!
De montage
Gaandeweg de resauratie begon ik me ook af te vragen wat ik met het glasraam zou doen als het klaar zou zijn. Omdat het ooit als lichtkoepel moet hebben gediend was de keuze duidelijk dat het aan het plafond zou moeten komen te hangen. De eetplaats zou daarvoor een perfecte plaats zijn.
Om het hele raam op de kunnen hangen moest er een stevig frame voorzien worden. Metalen T- en L-profielen heb ik aan elkaar gelast zodat de verschillende panelen van het raam kunnen rusten in het frame.
Het raam zelf weegt ongeveer 55 kg. (uitgeteld, niet gewogen) en het frame heeft een gewicht van 23 kg. metaal. Om dat hele gewicht te kunnen dragen werden er op 8 punten, in het plafond, zware pluggen en kettingen voorzien zodat het raam veilig kan blijven hangen.
Het resultaat
Op 6 september 2015 organiseerde ik een kijkdag voor genodigden. Tijdens de tentoonstelling heb ik vele complimenten mogen ontvangen en het is dan ook met grote trots dat ik het resultaat graag wil laten zien aan geïnteresseerden.
Contact: s.henkens@gmail.com